Tom Lee, mede-oprichter van Fundstrat, waarschuwt deze week dat grote marktmakers de prijzen van digitale valuta bewust lager zetten om risico te verkleinen. Dat speelt vooral op grote crypto-exchanges in de VS en Azië en werkt door naar Europa. Hierdoor komen Bitcoin (BTC) en Ethereum (ETH) extra onder druk, vooral wanneer de handel dun is. Nederlandse handelaren merken dit aan grotere spreads en snelle prijsschommelingen.
Marktmakers duwen biedprijs lager
Marktmakers zorgen normaal voor continu koop- en verkooporders rond de marktprijs. In onrustige periodes verlagen zij hun biedprijzen en verbreden zij de spread om hun eigen risico te beperken. Daardoor zakt de zichtbare marktprijs en nemen algoritmes dit signaal vaak snel over. Het resultaat is een kettingreactie die koersen verder omlaag kan drukken.
Marktmakers plaatsen onafgebroken koop- en verkooporders. Zij verdienen aan de spread, maar trekken zich terug of verlagen hun biedingen wanneer de volatiliteit toeneemt. Dan wordt handelen duurder en de markt minder diep.
Volgens Lee is dit gedrag nu zichtbaar bij meerdere grote partijen. Wanneer hun biedzijde een stap terugdoet, verschuiven referentieprijzen op prijsfeeds en orderboeken mee. Dat maakt de markt gevoeliger voor relatief kleine verkooporders. Vooral altcoins met kleine orderboeken reageren dan extra heftig.
Deze druk bouwt zich vaak op rond momenten met weinig tegenpartijen. Denk aan nachten en weekenden, wanneer professionele liquiditeit lager is. Dan kan één grote order de markt enkele stappen omlaag duwen. De normale vraag keert pas terug wanneer spreads weer normaliseren.
Derivaten versterken neerwaartse druk
Op beurzen met hefboomhandel leidt een daling in de spotprijs vaak tot extra verkoop. Longposities met veel leverage worden automatisch gesloten, wat nieuwe verkooporders triggert. Dit noemen beurzen liquidaties. Het vergroot de neerwaartse beweging in korte tijd.
Ook opties spelen een rol. Dealers die opties hebben verkocht, hedgen hun risico door onderliggende munten te kopen of te verkopen. Bij dalende koersen kan deze hedge betekenen dat zij extra BTC of ETH verkopen. Zo versterkt de afdekking de beweging die al gaande is.
Grote derivatenbeurzen zoals Binance, OKX en Bybit bepalen hierdoor een deel van het tempo. Hun prijsbewegingen sturen de wereldwijde koersfeeds aan die ook in Europa worden gebruikt. Daardoor voelen Europese platforms de schokken snel, zelfs als hun eigen derivatenactiviteit kleiner is. De spotprijs volgt de druk vanuit de futures-markt.
Liquiditeit zakt buiten piekuren
Buiten overlappende handelstijden tussen Europa en de VS is de markt vaak minder diep. Spreads worden wijder en orders vullen trager. Een enkele verkooporder kan dan meerdere prijsniveaus doorbreken. Dat vergroot de kans op korte, felle dalingen.
In zulke uren trekken marktmakers hun quotes soms terug of plaatsen kleinere orders. De zichtbare diepte in het orderboek neemt af. Voor gebruikers lijkt de markt dan “dunner”. Dat vergroot de slippage: je krijgt een slechtere prijs dan verwacht bij grotere orders.
Nederlandse platforms zoals Bitvavo en Europese entiteiten van Coinbase leunen voor liquiditeit op internationale partijen. Als die terugschakelen, lopen spreads in euro-paren merkbaar op. Koersen kunnen iets achterlopen op Amerikaanse dollarparen en daarna snel bijtrekken. Dat patroon komt vooral voor rond drukke nieuws- of expiratiemomenten.
Europese regels beperken hefboom
In Nederland bieden grote, geregistreerde brokers weinig tot geen crypto-derivaten aan voor retail. De AFM waarschuwt al langer voor hefboomproducten die via buitenlandse partijen worden aangeboden. Daardoor ontstaat een scheidslijn: binnen Nederland is minder directe hefboomdruk. Maar de wereldwijde spotprijs blijft leidend en drukt local markets alsnog mee omlaag.
De neerwaartse beweging komt hier dus vooral via de internationale referentieprijs binnen. Euro-markten volgen die prijs, met soms een tijdelijke afwijking. Bij stressmomenten verbreedt dat verschil door lagere diepte. Zodra liquiditeit terugkomt, sluit de kloof meestal snel.
Voor Europese handelaren betekent dit: minder hefboomrisico op lokale platforms, maar nog steeds volatiliteit via de spotkoers. De prijszetting blijft in hoge mate mondiaal. Marktstructuur in de VS en Azië heeft dus direct effect op Europese prijzen. Dat geldt zeker voor BTC en ETH, die de markt aanvoeren.
Signalen van minder diepte
Er zijn duidelijke tekenen dat marktmakers terugschakelen. Spreads gaan omhoog, en het kost meer om direct te kopen of verkopen. Orderboeken tonen kleinere blokken dicht bij de prijs. En prijsverschillen tussen euro- en dollarparen lopen soms kort op.
- Wijder wordende spread in BTC/EUR en ETH/EUR
- Grotere slippage bij marktorders
- Kortstondige verschillen tussen USD- en EUR-koersen
- Gedeeltelijk gevulde limietorders in snelle markten
Deze signalen vallen vaak samen met druk uit de derivatenmarkt. Als liquidaties oplopen, trekt liquiditeit zich terug tot de verkoopgolf afneemt. Vervolgens keren spreads geleidelijk terug naar normale niveaus. Dat herstel verloopt zelden in één rechte lijn.
De kern van Lee’s waarschuwing: in een dunne markt hebben marktmakers een grote invloed op de richting. Als zij risico afbouwen, zakt de biedzijde en duwen prijzen sneller omlaag. Dat effect werkt via futures naar spot en treft ook Europa. De druk neemt pas af als liquiditeit terugkeert en orderboeken weer opgevuld worden.
