Bitcoin (BTC) maakte vrijdag een scherpe duik na een golf aan automatische liquidaties op derivatenbeurzen. In de dagen erna veerde de markt deels op, met rustiger handelsdata op grote platforms. Marktanalyses blijven voorzichtig positief over de middellange termijn en noemen 100.000 dollar als mogelijk doel als de hefboom laag blijft. Voor Nederlandse handelaren lag de druk vooral bij internationale beurzen met futures.
Derivaten sturen de val
De daling begon op futuresmarkten waar veel handelaren met hoge hefboom long zaten. Als de prijs daalt, sluiten beurzen deze posities automatisch om verdere verliezen te voorkomen. Dat zorgt voor extra verkooporders en duwt de prijs verder omlaag.
Dit domino-effect heet een liquidatie-cascade. Het treft vooral platforms met hoge leverage en lagere marginbuffers. Internationale beurzen zoals Binance en OKX hebben het grootste aandeel in dit type handel.
Spotbeurzen zonder hefboom, zoals Bitvavo in Nederland en Coinbase in de VS, volgden de afwikkeling met vertraging. Daar bepaalden bots en marktmakers de spreads, terwijl het volume zich concentreerde in BTC- en ETH-paren.
Open interest zakt terug
Na de verkoopgolf daalde het open interest, het totaal aan openstaande futurescontracten. Minder open interest betekent minder gevoeligheid voor nieuwe liquidaties. Dat kan de markt in de dagen erna rustiger maken.
Ook de fundingrente normaliseerde richting neutraal. Funding is de periodieke vergoeding tussen long en short op perpetual futures; rond nul duidt op evenwicht. Daardoor verschuift prijsontdekking tijdelijk terug naar de spotmarkt.
Optiehandelaars zagen tegelijkertijd hogere impliciete volatiliteit. Straddles en puts werden duurder, wat past bij onrustige handelsdagen en het afdekken van neerwaarts risico.
Een liquidatie is de automatische sluiting van een hefboompositie wanneer de prijs onder een vooraf bepaald niveau komt. Dit voorkomt grotere verliezen, maar kan een verkoopgolf versterken.
Spot-ETP’s dempen schokken
Op Europese beurzen verhandelen beleggers Bitcoin-ETP’s die de BTC-prijs volgen zonder hefboom. Producten van partijen als 21Shares, VanEck en CoinShares bieden zo een alternatief voor direct bezit op een crypto-exchange.
Instroom en uitstroom in deze ETP’s verloopt trager dan op crypto-platforms. Daardoor kunnen ze pieken en dalen iets afvlakken. Voor Nederlandse beleggers zijn ze bereikbaar via reguliere effectenrekeningen.
Let wel: ETP’s rekenen fonds- en bewaarkosten en handelen alleen tijdens beursuren. Wie 24/7 wil handelen, blijft aangewezen op spotmarkten bij crypto-exchanges.
Nederland mist hefboomprikkels
In Nederland bieden grote partijen zoals Bitvavo en Coinmerce geen crypto-futures aan. Dat beperkt het risico op liquidatie-cascades voor lokale klanten. De impact komt vooral via internationale prijsreferenties en market makers.
Tijdens de daling liepen spreads en slippage tijdelijk op, vooral bij minder liquide munten. Voor Bitcoin en Ethereum bleven orderboeken dieper, maar snelle marktorders betaalden vaker een hogere prijs door de beweging.
SEPA-bankoverschrijvingen zijn niet altijd real-time in het weekend. Dat maakt het lastiger om bij plotselinge bewegingen direct bij te storten, wat het liquiditeitsbeeld kan beïnvloeden.
Vooruitblik: focus op liquiditeit
De kernvraag na de vrijdagdip is of de markt voldoende liquiditeit behoudt bij nieuwe schokken. Lager open interest en neutrale funding helpen om extreme bewegingen te temperen.
Let de komende dagen op drie signalen: heropbouw van open interest, een draai in de fundingrente en spotvolumes tijdens Amerikaanse handelsuren. Een combinatie van oplopende hefboom en dalend spotvolume kan opnieuw stress geven.
Voor Nederlandse en Europese beleggers blijft transparantie over risico’s cruciaal onder de nieuwe regels voor cryptodiensten. Duidelijke waarschuwingen over volatiliteit en hefboomgebruik helpen om onverwachte liquidaties te voorkomen.
