Bitcoin (BTC) kreeg vandaag een harde klap. Op grote beurzen ging de prijs in minuten omlaag. De directe aanleiding was een verkoopgolf op de markt voor handel met hefboom. Die sloeg snel over naar de spotmarkten van onder meer Binance, Coinbase en Europese platforms zoals Bitvavo.
Derivaten veroorzaken verkoopgolf
De daling begon op de derivatenmarkten, waar veel handelaren met hefboom werken. Daarbij zetten zij minder eigen geld in en lenen de rest. Dat maakt winsten groter, maar ook verliezen. Als de koers snel beweegt, kan een kleine tik al genoeg zijn om posities te forceren tot verkoop.
Bij een scherpe daling verdwijnen kooporders vaak uit het orderboek. De prijs valt dan sneller door dunnere lagen heen. Dat triggert nog meer verkoop bij handelaren die hun risico automatisch laten begrenzen. Zo ontstaat in korte tijd een kettingreactie.
Grote platforms met veel derivatenhandel, zoals Binance, OKX en Bybit, spelen hierin een centrale rol. Zij bieden de hoogste hefboom en trekken daarmee veel korte termijnhandel. Als daar veel posities tegelijk sluiten, werkt dat door naar de rest van de markt.
Beurzen liquideren automatisch
Wanneer een hefboompositie te veel verliest, grijpt de beurs in. Het onderpand is dan niet meer genoeg om het risico te dekken. De beurs sluit de positie automatisch en zet de onderliggende bitcoin om in dollars of euro’s. Dat is niet optioneel en gebeurt direct.
Deze automatische verkopen drukken extra op de prijs. Zeker als liquidaties op meerdere beurzen tegelijk gebeuren. De verkoop stroomt dan de spotmarkt in, waar echte munten worden gekocht en verkocht. Daardoor voelen ook gewone kopers en verkopers de druk.
Liquidatie is het automatisch sluiten van een hefboompositie door de beurs, omdat het onderpand niet meer voldoende is bij een snelle koersbeweging.
Het proces is bedoeld om kredietrisico te beperken, maar vergroot schokken op korte termijn. Bij veel liquidaties tegelijk wordt de markt tijdelijk minder liquide. Daardoor vallen koersen sneller en herstellen ze pas als nieuwe kopers terugkeren.
Spotmarkten drogen even op
Na de eerste klap op derivaten volgde de spotmarkt. Daar worden munten zonder hefboom verhandeld, in paren zoals BTC/EUR en BTC/USDT. In het heetst van de daling trokken marktmakers vaak hun orders terug. De spread, het verschil tussen koop en verkoop, werd daardoor groter.
Op internationale platforms zoals Coinbase en Binance leidde dat tot schommelende prijzen tussen handelsparen. Op Europese platforms, waaronder Bitvavo en Kraken, zagen handelaren hetzelfde patroon. Het gevolg is meer slippage: je krijgt een iets andere prijs dan verwacht bij uitvoering.
Voor euro-handel is de orderdiepte meestal kleiner dan in dollar-markten. In snelle dalingen merk je dat sneller. Grote orders hebben dan meer invloed op de prijs. Veel partijen splitsen orders daarom op of wachten tot de markt rustiger wordt.
ETF- en fondsstromen wegen mee
Naast derivaten spelen ook kapitaalstromen in en uit beleggingsproducten een rol. Amerikaanse spot-ETF’s op bitcoin kunnen bij uitstroom extra verkoopdruk geven. Datzelfde geldt in Europa voor ETP’s die BTC fysiek aanhouden. In stressmomenten kiezen sommige beleggers voor cash of een stablecoin.
Deze stromen bewegen vaak met het marktsentiment mee. Bij dalingen zie je netto-uitstroom vaker toenemen. Bij herstel keert een deel weer terug. De timing en omvang verschillen per aanbieder en handelsdag, maar het versterkt soms de korte beweging.
Voor Europese beleggers is het relevant welke handelsuren gelden. ETF-handel volgt de beursklok, terwijl crypto 24/7 doorgaat. Bij een nachtelijke val kunnen fondsen pas later reageren. Dat kan het dagbeeld op Europese beurzen extra volatiel maken.
Wat Nederlandse gebruikers merken
Voor Nederlandse handelaren is vooral de uitvoering van orders belangrijk tijdens zo’n val. Market orders kunnen duurder uitvallen door een grotere spread. Limietorders geven meer controle, maar worden niet altijd gevuld. Een stop‑limiet kan uitschieters dempen, al is niets waterdicht in snelle markten.
Bij eurostortingen en -opnames via banken gelden soms verwerkingstijden. In een plotselinge beweging kun je dan niet direct kapitaal bijstorten of weghalen. Veel platforms tonen daarom waarschuwingen over risico’s en volatiliteit. De AFM benadrukt al langer dat digitale valuta sterk kunnen schommelen en dat je je volledige inleg kunt verliezen.
Zelf-custody wallets worden bij dit soort schokken vaak meer gebruikt. Daar heb je directe toegang tot je munten, los van de beurs. Let wel op transactiekosten en netwerkdruk. Bij piekuren kunnen kosten en bevestigingstijden oplopen.
Herstel volgt vaak gefaseerd
Na een liquidatiegolf keert liquiditeit meestal stap voor stap terug. Marktmakers plaatsen weer meer orders als de prijs stabiliseert. Het handelsvolume normaliseert en de spread wordt kleiner. Daarna ontstaat ruimte voor een technische rebound of verdere consolidatie.
Voor BTC en andere digitale assets blijft de kern hetzelfde: hoge volatiliteit hoort erbij. Hefboomhandel vergroot die bewegingen zichtbaar. Wie actief handelt, moet rekening houden met plotselinge gaten in de orderboeken. Rust keert vaak terug, maar niet altijd op het oude prijsniveau.
Europese regels zoals MiCA veranderen niets aan deze marktdynamiek op korte termijn. Ze richten zich vooral op transparantie en uitgifte van stablecoins. De prijsreacties bij derivaten en spot blijven marktgedreven. Dat is precies wat deze daling opnieuw liet zien.
