Bitcoin (BTC) gedraagt zich anders dan in vorige cycli. In 2024 zette de munt een nieuwe koers uit: een record vóór de halving, minder gelijke tred met aandelen en meer invloed van spot-ETF’s in de VS. Dat verandert wanneer en waarom BTC beweegt. Voor Nederlandse en Europese beleggers verschuiven zo het ritme, de liquiditeit en de risico’s van de markt.
ATH viel vóór de halving
In eerdere cycli volgde een grote stijging vaak pas maanden na de halvering van de blokbeloning. In 2024 kwam de all-time high echter al vóór de halving. Dat doorbreekt het patroon dat veel handelaren verwachtten. Het wijst op nieuwe krachten die de prijs sturen, los van het klassieke aanbodverhaal.
De halving is een vaste wijziging in Bitcoins protocol waarbij elke circa vier jaar de beloning voor miners halveert. Zo daalt het nieuwe aanbod van BTC automatisch in de tijd.
Een belangrijke factor is de komst van Amerikaanse spot-ETF’s, die in januari 2024 zijn toegelaten. Deze fondsen kopen of verkopen echte BTC wanneer beleggers in- of uitstappen. Daardoor stroomt vraag rechtstreeks de markt in. Het effect op prijs en liquiditeit is zichtbaar rondom de opening en sluiting van Wall Street.
Het resultaat: minder nadruk op een enkele “halving-dag” en meer invloed van dagelijkse instroom en uitstroom. De markt reageert sneller op veranderingen in fondsstromen. Dat maakt de cyclus vlakker en tegelijk grilliger op korte termijn. Verwachtingen op basis van oude patronen werken daardoor minder goed.
Correlatie met aandelen daalt
Bitcoin bewoog lange tijd grotendeels mee met Amerikaanse techbeurzen. Sinds 2024 is die koppeling vaker zwak of afwezig. In meerdere weken dook de correlatie richting nul, soms zelfs negatief. Op sommige risicovolle dagen gedroeg BTC zich meer als goud dan als een groeiaandeel.
Dat komt door een veranderende beleggersbasis en het andere handelskanaal. Spot-ETF’s trekken pensioenfondsen en vermogensbeheerders aan, die anders handelen dan daytraders. Macrodata zoals inflatiecijfers blijven belangrijk, maar de reactie van BTC is minder voorspelbaar. Het maakt hedges tegen aandelenrisico minder vanzelfsprekend.
Voor Europese handelstijden betekent dit dat lokale beurzen en BTC elkaar niet altijd meer spiegelen. Een rode dag op de AEX of DAX zegt minder over BTC dan voorheen. Andersom kan een rustige ochtend hier worden gevolgd door scherpe bewegingen zodra New York opent. Tijdzoneverschillen tellen dus extra mee.
Spot-ETF’s sturen dagritme
De handel in Amerikaanse spot-ETF’s bundelt veel vraag en aanbod binnen kantoortijden van Wall Street. Rond opening en sluiting lopen handelsvolumes op, ook op crypto-exchanges. Spreads op beurzen als Coinbase, Kraken en Binance reageren hierop. De liquiditeit is dan vaak beter dan in de Europese nacht.
In- en uitstroom via ETF’s zorgt voor meer voorspelbare piekmomenten. Creëren en vernietigen van ETF-aandelen vertaalt zich naar koop- of verkooporders in de onderliggende BTC. Dat kan schokken geven, zeker wanneer meerdere fondsen tegelijk stromen verwerken. Korte, felle bewegingen komen daardoor vaker in clusters voor.
Voor particuliere handelaren betekent dit dat timing belangrijker is geworden. Orders midden in illiquide uren lopen meer risico op uitschieters. Professionele partijen stemmen algoritmes af op deze nieuwe pieken. De markt is daarmee technischer en tijdsgebondener geworden.
Aanboddruk van miners verschuift
De halving halveert het nieuwe BTC-aanbod voor miners. Daardoor is elke dag minder nieuwe munt te verkopen. Miners moesten kostenstructuren aanpassen en soms reserves aanspreken. Perioden van verkoopdruk rond stressmomenten blijven, maar het gemiddelde netto-aanbod is kleiner.
Met een kleiner vers aanbod krijgen fondsstromen meer gewicht. Relatief bescheiden instroom kan de prijs sneller verplaatsen. Het omgekeerde geldt ook bij uitstroom. Dat maakt de markt gevoeliger voor nieuws over fondsen en beheerderbeslissingen.
On-chain gegevens tonen bovendien dat miner- en beleggergedrag uit elkaar kan lopen. Miners optimaliseren voor cashflow en energieprijzen. ETF-beleggers reageren op rente, regulering en portefeuilledruk. Deze combinatie zorgt voor onverwachte wisselingen in richting en tempo.
Impact voor Nederland en Europa
Europese beleggers hebben meestal geen directe toegang tot Amerikaanse spot-ETF’s door EU-informatieplichten (zoals het PRIIPs-informatiedocument). In plaats daarvan zijn er Europese crypto-ETP’s op beurzen als Xetra (Duitsland) en SIX (Zwitserland). Die bieden exposure overdag in de EU-tijdzone, vaak met andere kosten en liquiditeit. Dat maakt de keuze van product en handelsmoment extra belangrijk.
Veel Nederlanders handelen rechtstreeks via crypto-exchanges zoals Bitvavo. Zij merken dat volatiliteit en volume vaak samenkomen met het Amerikaanse handelsvenster. Spreads kunnen ’s avonds smaller zijn dan vroeg in de ochtend. Wie orders plaatst, let daarom meer op het uur en de diepte van het orderboek.
Voor dienstverleners in de EU speelt ook de nieuwe regulering voor crypto-diensten mee. Die zet in op transparantie en beleggersbescherming, terwijl de markt internationaler wordt. Het netto-effect blijft dat de prijs van BTC sneller kan verschuiven door fondsstromen. De breuk met de oude “post-halving” traditie lijkt daarmee structureel gevoed door het ETF-tijdperk.
