Bitcoin (BTC) heeft in korte tijd een groot deel van zijn recente winst verloren. De daling zette door op grote internationale exchanges en trof ook Europese handelaren. Vooral de markt voor derivaten zorgde voor extra verkoopdruk. De beweging kwam op een moment van lage liquiditeit, waardoor orders sneller door de markt heen vielen.
Derivaten veroorzaken verkoopgolf
De scherpste klappen vielen op de futures-markt, waar veel met hefboom wordt gehandeld. Zodra de prijs snel daalt, worden long-posities automatisch gesloten. Dat heet een liquidatie en zorgt voor extra verkoop op de spotmarkt. Zo ontstaat een kettingreactie die de daling versnelt.
Exchanges als Binance, Bybit en OKX voeren die liquidaties uit volgens vooraf ingestelde margeregels. Bij hoge open interest — het totaal aan openstaande contracten — kan zo’n schok groter uitvallen. Als prijzen door meerdere steunniveaus zakken, volgen nieuwe liquidaties. Hierdoor kan de prijs kortstondig sneller bewegen dan op de spotmarkt alleen.
In zulke fasen lopen spreads en slippage op, vooral in minder liquide handelsparen. Het effect is extra zichtbaar in BTC/EUR-markten met dunner orderboek dan BTC/USDT. Ook algoritmes trekken tijdelijk liquiditeit terug om risico te beperken. Dat vergroot het gat tussen koop- en verkooporders.
Een liquidatie is een automatische verkoop of afbouw van een hefboompositie wanneer de onderliggende prijs te sterk tegen de positie ingaat, zodat het onderpand niet meer toereikend is.
ETF-stromen versterken beweging
Sinds de komst van spot-ETF’s in de VS bepaalt de instroom en uitstroom bij deze fondsen mede het aanbod van Bitcoin op de markt. Wanneer ETF’s netto uitstroom laten zien, moeten beheerders BTC leveren. Dat drukt op de spotprijs, zeker tijdens uren met lagere liquiditeit. Omgekeerd kan sterke instroom dalingen dempen.
In Europa noteren vergelijkbare Bitcoin-ETP’s op beurzen als Xetra en SIX. De stromen zijn doorgaans kleiner dan in de VS, maar ze geven wel richting aan het sentiment. Voor Europese beleggers zijn deze producten alleen tijdens beursuren verhandelbaar. Buiten die uren beweegt de onderliggende markt door, wat openingsgaps kan veroorzaken.
Marktmakers arbitreren normaal tussen ETP’s, spot en futures. Bij extreme volatiliteit verkleinen zij tijdelijk hun posities. Daardoor worden bied- en laatkoersen wijder. Dat maakt prijsontdekking stroever en versterkt korte prijsschokken.
Handel dun buiten piekuren
De cryptomarkt is 24/7 open, maar de diepte verschilt per regio en tijdstip. Buiten de drukke uren in de VS en Azië is de orderboekdiepte kleiner. In die periodes duwen grote marktorders de prijs sneller. Ook automatische stop-losses worden dan vaker geraakt.
In het weekend en rond feestdagen zijn bankrails zoals SEPA beperkter beschikbaar. Daardoor kunnen arbitrageurs minder snel euro’s en dollars verplaatsen. Het gevolg is meer wrijving tussen beurzen. Prijsverschillen blijven langer staan dan op doordeweekse dagen.
Exchanges passen in zulke uren soms risicoparameters aan, zoals maximale hefboom of tick size. Dat helpt om ongecontroleerde bewegingen te beperken. Toch ervaren gebruikers vaker slippage bij marktorders. Limietorders werken dan beter, maar vullen trager.
Mijners verkopen bij prijsdruk
Een lagere BTC-prijs drukt direct de omzet van mijners. Sinds de halvering van 2024 krijgen zij minder nieuwe Bitcoin per blok. Hun vaste kosten, zoals energie, blijven gelijk. Dat knijpt marges en kan tot extra verkoop van reserves leiden.
Als mijners BTC verplaatsen naar beurzen, vergroot dat het aanbod. Dat effect is vaak tijdelijk, maar komt bovenop bestaande verkoopdruk. Wanneer de moeilijkheidsgraad later daalt, herstellen marges soms. De markt reageert echter eerder op directe verkopen dan op latere aanpassingen.
In Europa hebben mijners uiteenlopende stroomprijzen, met relatief gunstige tarieven in Scandinavië. Toch bepaalt de wereldmarkt de BTC-prijs. Lokale kostenvoordelen veranderen dat niet. De impact is dus vooral via verkoopstromen voelbaar.
Impact voor Nederlandse handelaren
Gebruikers bij Nederlandse en Europese platforms zoals Bitvavo, Coinbase en Kraken merken in zulke periodes hogere spreads en wisselende volumes. BTC/EUR-markten kunnen sneller bewegen door een dunner orderboek. Grote orders vullen dan in stapjes en tegen minder gunstige prijzen. Dat vraagt om scherp orderbeheer.
Toezichthouder AFM wijst al langer op het hoge risico van digitale valuta. De nieuwe Europese MiCA-regels verbeteren de informatieplicht van aanbieders. Ze dempen echter geen marktvolatiliteit. Prijsschokken blijven onderdeel van dit activum.
Wie via een broker in Europese Bitcoin-ETP’s handelt, zit aan beursuren vast. Bij grote nachtelijke moves kan de openingskoers sterk afwijken van de vorige slotkoers. Dat veroorzaakt gaps in grafieken. Het is goed om dat tijdsverschil mee te nemen in je strategie.
Signalen die nu tellen
De markt kijkt vooral naar liquiditeit en hefboom. In- en uitstroom bij spot-ETF’s en ETP’s geven richting aan het institutionele sentiment. Daarnaast zijn derivatenstatistieken belangrijk om te zien of er nog veel dwangverkopen dreigen. Ook de balansstromen naar en van exchanges zijn relevant.
- Open interest en liquidaties op futures-platforms (hefboomrisico)
- Dagelijkse netto stromen in Amerikaanse spot-ETF’s en Europese ETP’s
- Funding rates op perpetuals en de basis tussen futures en spot
- BTC-instroom naar exchanges en stablecoin-liquiditeit in EUR-paren
Deze indicatoren tonen of verkoopdruk aanhoudt of afneemt. Zodra liquidaties opdrogen en koopliquiditeit terugkeert, stabiliseert de markt vaak eerst. Pas daarna volgt soms een herstel in spotvolume. Tot die tijd blijft de volatiliteit verhoogd en zijn prijsbewegingen grillig.
