De Belastingdienst krijgt vanaf 1 januari 2026 meer zicht op crypto van Nederlanders. Onder nieuwe EU-regels (DAC8) moeten aanbieders zoals Bitvavo, Binance, Coinbase en Kraken klant- en transactiegegevens rapporteren. Het doel is belastingontwijking tegengaan en aangiften in Box 3 beter controleren. Dit verandert niets aan de plicht om Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH) en andere digitale assets zelf op te geven.
DAC8 start geeft Belastingdienst zicht
DAC8 is de nieuwste Europese richtlijn voor gegevensuitwisseling tussen belastingdiensten. Vanaf 1 januari 2026 gaat deze rapportageplicht voor crypto-aanbieders in de EU van start. De Belastingdienst ontvangt de gegevens via dit Europese kanaal en kan ze koppelen aan Nederlandse aangiften.
De nieuwe regels volgen de internationale standaard CARF van de OESO. Het gaat om feitelijke data, zoals bedragen en aantallen, niet om meningen of risicoschattingen. De informatie is bedoeld om te controleren of opgaven in Box 3 kloppen.
Vanaf 1 januari 2026 moeten crypto-aanbieders in de EU onder DAC8 jaarlijks klantgegevens en transactiebedragen rapporteren; Europese belastingdiensten wisselen deze informatie in 2027 uit.
De Belastingdienst krijgt geen live meekijkrecht in je wallet. Aanbieders leveren periodiek bestanden aan met samengevatte jaarcijfers per klant. De eerste uitwisseling betreft het jaar 2026 en volgt in 2027.
Wat aanbieders rapporteren
Aanbieders moeten hun klanten identificeren en het woonland vaststellen. Daarbij horen naam, adres, geboortedatum en fiscaal nummer (TIN). Deze KYC-gegevens kennen Nederlanders al van het openen van een account.
Daarnaast rapporteren zij bedragen en aantallen per type transactie die via het platform lopen. Denk aan aan- en verkoop tegen euro’s, en ruilen van de ene munt naar de andere. Ook worden kosten en vergoedingen meegenomen, zodat bedragen vergelijkbaar zijn.
De rapportage is per klant geaggregeerd over het kalenderjaar. Het gaat dus om totalen, niet om elk los orderticket. Hierdoor kan de Belastingdienst gericht controleren zonder alle detailstappen te bewaren.
Gegevensdeling binnen Europa
Een aanbieder levert de data aan bij de eigen toezichthoudende belastingdienst in de EU-lidstaat waar hij is gevestigd of geregistreerd. Die dienst wisselt de gegevens automatisch uit met de landen waar klanten wonen. Zo komt de informatie van Europese en internationale partijen bij de Nederlandse Belastingdienst terecht.
Ook platforms buiten de EU vallen in scope zodra zij diensten aanbieden aan EU-inwoners. Zij moeten zich in ten minste één EU-land registreren en rapporteren. Doen zij dat niet, dan kunnen sancties of blokkades volgen in die markt.
De timing is vastgelegd: gegevens over 2026 worden in 2027 gedeeld. De Belastingdienst gebruikt deze stroom voor risicoselectie en het sturen van vragenbrieven. Dat sluit aan bij bestaande controles op buitenlandse bankrekeningen en beleggingsplatforms.
Gevolgen voor Nederlandse gebruikers
Voor Nederlanders verandert de aangifteplicht niet: crypto valt in Box 3, met de waarde op 1 januari als peildatum. Zorg dus voor een duidelijke momentopname van je wallets en accounts op 1 januari 2026. Bewaar ook overzichten van stortingen, opnames en trades.
Wie niets of te weinig opgeeft, loopt meer kans op een correctie. Bij grote afwijkingen kunnen boetes volgen. Correct en tijdig melden blijft de veiligste route, ook bij verliezen of lage saldi.
Privacy blijft een aandachtspunt, maar DAC8 bevat waarborgen voor beveiliging en doelbinding. De uitwisseling verloopt via bestaande kanalen voor fiscale gegevens. De Belastingdienst mag de data uitsluitend gebruiken voor belastingheffing en handhaving.
Beurzen en wallets in scope
De rapportage geldt voor crypto-asset service providers: handelsplatformen, brokers en bewaardiensten. Nederlandse spelers zoals Bitvavo vallen hieronder, net als Europese takken van Binance, Coinbase en Kraken. Zij passen hun voorwaarden en klantprocessen aan om DAC8-compliant te zijn.
Gebruik je alleen een eigen, niet-bewaarde wallet (self-custody) en handel je peer-to-peer buiten platforms om, dan rapporteert geen aanbieder namens jou. De belastingplicht blijft echter bestaan. Je moet zelf de waarde en transacties kunnen onderbouwen.
Samengevat: de Belastingdienst krijgt vanaf 2027 voor het eerst DAC8-data over 2026. Die gegevens maken controle op crypto in Box 3 concreet en voorspelbaar. Wie zijn administratie op orde heeft, voorkomt gedoe achteraf.
