Bitcoin (BTC) schiet op maandag 4 maart stevig omhoog. De draai kwam rond de opening van Wall Street, toen grote Amerikaanse spot-ETF’s extra vraag naar bitcoin lieten zien. Tegelijk werden veel shortposities op derivatenbeurzen automatisch gesloten. Nederlandse en Europese handelaren zagen de koers in euro’s snel oplopen op platforms als Bitvavo, Binance en Coinbase.
Amerikaanse spot-ETF’s drijven vraag op
Sinds januari handelen in de VS meerdere spot-ETF’s die echte bitcoins als onderliggende waarde aanhouden. Op 4 maart was de instroom opnieuw sterk, waardoor fondsbeheerders extra BTC moesten inkopen. Dat gebeurt via beurzen en over-the-counter desks, wat het direct verhandelbare aanbod verkleint. Minder aanbod bij meer vraag duwt de prijs in korte tijd omhoog.
Grote spelers zoals BlackRock (IBIT) en Fidelity (FBTC) nemen hierin het voortouw. Hoewel het Grayscale-fonds (GBTC) tegelijk uitstromen kent, bleef het totaal per saldo positief. Voor de markt telt de nettostroom: hoeveel nieuwe vraag er na aftrek van verkopen overblijft. Die balans sloeg deze handelsdag duidelijk door naar koopdruk.
Het gevolg is dat de wereldwijde spotmarkt het ritme van de Amerikaanse ETF-klok volgt. De sterkste bewegingen vallen vaak tussen 15.30 en 22.00 uur Nederlandse tijd. In die uren is de liquiditeit hoger, maar kunnen prijsbewegingen ook sneller gaan. Voor eurohandelaren werkt die dynamiek één-op-één door in hun orderboeken.
Een spot-ETF koopt en bewaart echte bitcoins voor beleggers. Daardoor ontstaat directe, dagelijkse vraag in plaats van alleen prijsvolging via futures.
Derivaten jagen stijging verder aan
Op futuresbeurzen zoals CME, Binance en Bybit nam de open interest de afgelopen dagen toe. Bij oplopende koersen en positieve “funding” staan veel handelaren netto long. Wanneer de prijs hard doorstijgt, worden shortposities automatisch gesloten. Dat gebeurt door gedwongen terugkoop, wat de stijging verder voedt.
Dit sneeuwbaleffect is zichtbaar in grote, snelle koerssprongen in minutenkaarsen. Handelaren noemen dit een “short squeeze”. Elke liquidatie haalt aanbod uit de markt en voegt kooporders toe. Zo kan een rustige opmars omslaan in een snelle uitbraak.
Het mechanisme werkt ook de andere kant op bij dalingen. Hoge hefboom vergroot zowel winst als verlies. Wie met leverage handelt, loopt dus extra risico op plotselinge liquidatie en uitschakeling. Dat risico is het grootst rondom piekvolumes na de Amerikaanse opening.
Halving-verhaal speelt op achtergrond
In april vindt de volgende bitcoin-halving plaats, waarbij de beloning voor miners halveert. Dat betekent dat er per dag minder nieuwe BTC op de markt komt. Veel beleggers zien dit als een gunstige factor voor de langere termijn. Het sentiment rondom schaarste kan extra vraag aanwakkeren.
De halving verklaart niet elke uursprong, maar zet wel de toon. Wanneer vraag toeneemt en nieuw aanbod daalt, wordt elk instroomnieuws zwaarder gewogen. Dat effect zie je terug in de gevoeligheid voor ETF-gegevens. De markt reageert dan sneller en forser op positieve prikkels.
Historisch bekeken lagen pieken en dalen rond halvings niet op vaste dagen. De timing van grote bewegingen blijft dus onzeker. Maar het thema schaarste hangt duidelijk boven de markt. Dat maakt het eenvoudiger om opwaartse impulsen vast te houden.
Europese handel volgt Wall Street
In Europa begint de handelsdag eerder, maar de toon wordt gezet zodra de VS opengaan. Dan starten ook de spot-ETF’s met in- en uitstroom. Die timing zorgt vaak voor grotere volatiliteit in de Nederlandse middag en vroege avond. Euro-orderboeken spiegelen dan snel de Amerikaanse bewegingen.
Nederlandse klanten handelen vooral in euro’s via platforms als Bitvavo, en in mindere mate via internationale beurzen. Bij sterke bewegingen kunnen spreads en kosten kort oplopen. Ook kan de wisselkoers tussen dollar en euro een rol spelen in de uiteindelijke aankoopprijs. Dat maakt het tijdstip van handelen en de gekozen handelsplek relevant.
Europese beleggers hebben daarnaast toegang tot bitcoin-ETP’s op Xetra en Euronext. Toch bepalen de grotere Amerikaanse fondsen het wereldwijde sentiment. De combinatie van hoge liquiditeit en publieke belangstelling vergroot hun invloed. Dat effect zie je terug in het tempo van de koersreacties.
Liquiditeit en risico’s vandaag
Snelle stijgingen trekken nieuwe kopers aan, maar de orderboeken blijven dun op hogere niveaus. Dat kan zorgen voor uitschieters bij relatief kleine volumepieken. Slippage—kopen of verkopen tegen een slechtere prijs dan verwacht—ligt dan op de loer. Vooral bij marktorders is dat risico groter.
Stablecoins zoals USDT en USDC werken als smeerolie voor snelle rotaties tussen beurzen. Stijgende instroom van stablecoins kan een rally voeden. Omgekeerd kan een plotselinge terugtrekking de markt droogleggen. Dan vallen bewegingen juist dieper terug.
Bitcoin handelt dicht bij zijn recordniveau uit 2021 rond 69.000 dollar. Dergelijke zones vragen vaak om extra liquiditeit om door te breken. Lukt dat niet, dan nemen prijsschommelingen meestal toe. Dat past bij het beeld van een markt die door ETF-instroom en derivaten extra gevoelig is.
- Vraag uit Amerikaanse spot-ETF’s zet de toon.
- Shortliquidaties op futures versterken de beweging.
- De komende halving voedt het schaarsteverhaal.
- Volatiliteit piekt vaak rond de opening in de VS.
