De Bank voor Internationale Betalingen (BIS) waarschuwt dat crypto-inkomstenproducten economisch werken als bankdeposito’s, maar zonder vangnet. Dit is relevant Bitcoin nieuws voor Europese spaarders en beleggers. Het gaat om rente- of “earn”-rekeningen bij crypto-platforms die rendement beloven. De waarschuwing verscheen deze week in een nieuw rapport en draait om bescherming van klanten en stabiliteit van de markt.
BIS: crypto-rente werkt als deposito’s
De BIS stelt dat veel renteproducten bij crypto-aanbieders lijken op traditionele spaarrekeningen. Klanten storten munten, de aanbieder belegt of leent deze door en keert periodiek rente uit. Juridisch is het anders, maar economisch is het vrijwel hetzelfde: de aanbieder gebruikt klanttegoeden om risico te nemen.
Daarbij ontbreekt doorgaans een bankvergunning, toezicht en kapitaalbuffers. Dat vergroot het risico op verliezen bij stress. Ook speelt informatie-asymmetrie: klanten weten vaak niet precies wat er met hun BTC of stablecoins gebeurt.
De BIS maakt onderscheid tussen technieken. Staking is het vastzetten van munten om het netwerk te beveiligen en daarvoor een beloning te krijgen. Veel “earn”-producten draaien echter om uitlenen en herbeleggen, wat krediet- en liquiditeitsrisico toevoegt.
Geen FDIC of EU-garantie bij crypto
Bankdeposito’s in de VS vallen onder FDIC-bescherming tot 250.000 dollar per rekeninghouder. In de EU geldt het depositogarantiestelsel tot 100.000 euro per bank en per persoon. Crypto-renteproducten vallen niet onder deze regelingen, ook niet als ze daar qua vorm op lijken.
Depositogarantiestelsel: in de EU beschermt dit spaargeld tot €100.000 per bank en per persoon als een bank omvalt.
Dat verschil bleek pijnlijk bij faillissementen als Celsius en BlockFi in 2022. Klanten werden vaak gewone schuldeisers en stonden achteraan in de rij. Herstelbetalingen duurden lang en waren onvolledig.
Misleidende claims over vermeende “verzekerde” tegoeden zijn eerder aangepakt door toezichthouders. De kernboodschap blijft: wie een renteproduct bij een crypto-aanbieder afsluit, mist de beschermlaag die bij banken standaard is. Dat vraagt om extra oplettendheid bij het beoordelen van risico’s.
Runrisico door zwakke transparantie
De BIS wijst op runrisico: veel klanten willen tegelijk opnemen, waardoor een aanbieder moet verkopen tegen slechte prijzen. In crypto gaat dat snel, omdat markten 24/7 open zijn en nieuws zich razendsnel verspreidt. Sterk samenhangende koersen van tokens maken de klap vaak groter.
Liquiditeitsmismatch speelt ook mee: kort geld van klanten wordt vastgezet in langere of illiquide posities. Rehypothecatie — het opnieuw uitlenen van hetzelfde onderpand — kan kettingreacties versterken. Bij koersdalingen dwingt dat tot nóg meer verkoop.
Stabiele munten (stablecoins) hebben in stressmomenten tijdelijk hun koppeling met de dollar verloren. Zulke schokken slaan door naar de hele markt, inclusief BTC. Minder vertrouwen in tussenpersonen vergroot dan de volatiliteit en drukt tijdelijk de liquiditeit.
Bitcoin regulering: MiCA beperkt rente
In Europa geldt sinds 2024-2025 gefaseerd MiCA, de verordening voor cryptomarkten. Deze wet legt strenge regels op aan aanbieders en aan uitgevers van zogeheten stablecoins. Het doel is duidelijke informatie, voldoende reserves en bescherming van klanten.
Voor bepaalde stablecoins gelden renteverboden, vergelijkbaar met regels voor regulier e‑geld. Uitgevers mogen houders dus geen rente beloven om depositolijkende producten te vermijden. Dit sluit aan bij het BIS‑principe “zelfde risico, dezelfde regels”.
In Nederland kijken AFM (marktgedrag) en DNB (prudentieel) naar de uitvoering. Het aannemen van opvraagbare klanttegoeden met rente is in de EU voorbehouden aan banken. Biedt een crypto-bedrijf toch een product dat daarop lijkt, dan kan een vergunning of aanpassing van het product nodig zijn.
Gevolgen voor Nederlandse beleggers
Voor klanten betekent dit: controleer wie de activa bewaart (custody), hoe tegoeden zijn gescheiden en wat uw positie is bij faillissement. Custody is het veilig bewaren van digitale activa voor klanten. Staat in de voorwaarden dat de aanbieder uw munten mag uitlenen, dan neemt uw risico toe.
Bij Bitcoin speelt ook de keuze tussen zelf bewaren en bewaren via een platform. Wie de privésleutel beheert, bepaalt de toegang tot de munten; zonder sleutel is er geen directe controle. Zelfbeheer vraagt kennis en discipline, een platform vraagt vertrouwen en due diligence.
Strenger toezicht kan ertoe leiden dat sommige renteproducten verdwijnen of veranderen. Dat kan de hoeveelheid geleend geld in de markt beperken en de dynamiek rond BTC beïnvloeden. Voor beleggers telt vooral: begrijp het product, de belofte en de bescherming die u wel of niet heeft.
Dit artikel is uitsluitend informatief en vormt geen beleggingsadvies. Investeren in Bitcoin brengt risico’s met zich mee. Raadpleeg een financieel adviseur voor persoonlijk advies.
