De Autoriteit Financiële Markten (AFM) schetst richting 2026 haar lijnen voor fintech: kunstmatige intelligentie in financiële apps en strengere regels voor crypto-diensten onder MiCA. De toezichthouder legt de nadruk op consumentenzorg, uitlegbaarheid van AI en duidelijke productinformatie bij Bitcoin, Ethereum en stablecoins. Dit raakt Nederlandse exchanges zoals Bitvavo en Europese platforms die in Nederland actief zijn, maar ook brokers en betaalapps. Het doel is innovatie mogelijk maken, zonder de risico’s voor klanten en marktintegriteit te vergroten.
AFM richt zich op AI-risico’s
De AFM ziet dat AI wordt ingezet voor beleggingsadvies, klantenservice en kredietchecks. Dat kan sneller en goedkoper zijn, maar ook leiden tot onduidelijke uitkomsten of oneerlijke selectie. De toezichthouder wil dat bedrijven modellen testen, uitleg kunnen geven en fouten snel herstellen.
Robo-advies en AI-chatbots moeten duidelijke grenzen hebben: wat is informatie en wat is advies? Bij digitale assets, zoals BTC en ETH, kan AI-marketing de risico’s versluieren. Daarom vraagt de AFM om heldere waarschuwingen, eenvoudige taal en controle op claims.
Voor Nederlandse fintechs betekent dit: een governanceplan voor modellen, logging van beslissingen en zicht op datakwaliteit. Ook moeten management en bestuur verantwoordelijkheid nemen voor AI-keuzes. Zonder deze basis kan een product of dienst worden ingeperkt of stilgelegd.
MiCA verandert cryptodienstverlening
De Europese MiCA-regels brengen aanbieders van crypto-diensten (exchanges, brokers, custody wallets) onder een vergunning. Dat vraagt om klantbescherming, duidelijke kosten, solide IT-beveiliging en klachtenafhandeling. Whitepapers van tokens moeten eerlijk en volledig zijn, ook als het om DeFi-projecten gaat.
In Nederland krijgen AFM en DNB een gedeelde rol: de AFM voor gedragstoezicht en informatie richting klanten, DNB voor financiële stabiliteit en anti-witwas. Door het Europese paspoort mogen partijen met een vergunning in meerdere EU-landen actief zijn. De overgang naar het MiCA-regime loopt door in 2026 en 2026, afhankelijk van het type dienst en nationale keuzes.
Voor exchanges zoals Bitvavo en internationale spelers die Nederlandse klanten bedienen, betekent dit dat producten, marketing en lijstingsprocessen tegen het licht moeten. Diensten als staking, hefboomproducten en lending krijgen extra aandacht. Niet-goedgekeurde diensten kunnen beperkt worden of verdwijnen uit het Nederlandse aanbod.
Stablecoins onder streng toezicht
Stablecoins die in de EU worden aangeboden krijgen reserve-eisen, regels voor uitgifte en terugbetaling, en strengere rapportage. Dit moet het risico op “runs” en technische storingen verkleinen. Ook marketing rond stabiliteit en dekking moet controleerbaar zijn.
Euro-stablecoins zijn relevant voor betalingen en handel in Europa, ook op crypto-exchanges en in DeFi. Beheerders moeten laten zien waar reserves staan en hoe snel klanten kunnen uitcashen. Voor gebruikers betekent dit mogelijk minder keuze, maar wel meer zekerheid over dekking en kosten.
MiCA is de EU-wet die aanbieders van crypto-diensten vergunningsplichtig maakt en regels oplegt aan onder meer stablecoins, informatievoorziening en klantbescherming.
EU AI Act versterkt kaders
De EU AI Act gaat grotendeels richting 2026 gelden en sluit aan bij de AFM-prioriteiten. Financiële toepassingen met grote impact op klanten kunnen als “high risk” worden gezien. Dan gelden strengere eisen voor datakwaliteit, monitoring en uitlegbaarheid.
Voor banken, brokers en crypto-exchanges die AI gebruiken voor risicomodellen, KYC of markttoezicht betekent dit extra documentatie en tests. Bias, foutmarges en grenzen van het model moeten aantoonbaar zijn. Zo wordt voorkomen dat klanten onterecht worden geweigerd of misleid.
De AFM zal vooral letten op de vertaling naar de praktijk: hoe werkt het model, welke data zitten erin, en wie is verantwoordelijk? De regels raken ook privacy en datagebruik, die al onder de AVG vallen. Samen vormen ze een strakker raamwerk dan nu.
Impact voor Nederlandse spelers
Nederlandse fintechs en cryptobedrijven moeten in 2026–2026 hun governance, IT-beveiliging en klantcommunicatie op orde brengen. Dat begint met een inventaris van alle AI-modellen en een risicoplan per model. Bestuurders moeten dit plan goedkeuren en regelmatig evalueren.
Voor crypto-aanbieders geldt: MiCA-vergunning aanvragen, whitepapers aanscherpen, en marketing rond Bitcoin, Ethereum en stablecoins versimpelen en onderbouwen. Ook de custody van wallets en de procedure bij incidenten moeten aantoonbaar robuust zijn. Zonder vergunning kan het aanbod in Nederland worden beperkt of beëindigd.
Consumenten kunnen meer heldere waarschuwingen, betere kostenoverzichten en stabielere dienstverlening verwachten. Tegelijk kan het aanbod tijdelijk krimpen door strengere selectie van tokens en diensten. De lat verschuift van snelle groei naar vergunning, datakwaliteit en uitlegbaarheid.
