Een mogelijke spot-ETF voor XRP krijgt opnieuw aandacht in de VS. Door de recente goedkeuring van spot-ETF’s voor Ethereum (ETH) staat de Amerikaanse toezichthouder SEC onder druk om een duidelijk pad te bieden voor andere munten. Ripple’s lopende rechtszaak maakt de timing spannend, maar schept wel richting. Voor Nederlandse beleggers speelt ook mee dat Europa al jaren XRP-beursproducten kent.
Ethereum-ETF schept precedent
In 2024 keurde de SEC meerdere spot-ETF’s voor Ethereum goed. Die goedkeuring kwam in twee stappen: eerst de beursregel (19b-4), daarna het fondsprospectus (S-1). Daarmee liet de toezichthouder zien dat niet alleen Bitcoin (BTC), maar ook een andere grote digitale valuta een spot-ETF kan krijgen.
Een belangrijke bouwsteen was markttoezicht. De SEC accepteerde afspraken tussen beurzen en gereguleerde derivatenmarkten om marktmisbruik beter te signaleren. Dat technische kader bestaat nu en kan hergebruikt worden.
Dat maakt nieuwe aanvragen in theorie sneller. Aanbieders en beurzen weten beter welke analyses, datapunten en controles nodig zijn. Als XRP binnen dat kader past, kan de beoordeling korter duren dan voor eerdere dossiers.
Ripple-zaak geeft richting
De federale rechter oordeelde in 2023 dat ‘programmatic sales’ van XRP op beurzen geen effectentransacties waren. Bepaalde directe institutionele verkopen door Ripple vielen daar wel onder. Die gemengde uitkomst verlaagde de druk op beurzen die XRP voor particulieren aanbieden.
Toch is de zaak niet volledig afgerond. De rechtbank werkt aan definitieve maatregelen en mogelijke vervolgstappen. Zolang die onzekerheid bestaat, blijft een XRP-ETF voor de SEC juridisch gevoeliger dan bij Bitcoin en Ethereum.
Komt er een heldere einduitspraak of schikking, dan verdwijnt een groot stuk rechtsonzekerheid. Dat vergroot de kans dat een ETF-aanvraag inhoudelijk kan worden beoordeeld, in plaats van te blijven hangen in de vraag of XRP een effect is. Zonder zo’n knoop is de weg langer.
Barrière: geen grote futures
Bij zowel BTC als ETH leunde de SEC op signalen uit een grote, streng gereguleerde futuresmarkt in de VS. Die bestaat voor XRP niet op een vergelijkbaar niveau. Daardoor ontbreekt een datapunt dat in eerdere dossiers zwaar woog.
Zonder die pijler moeten beurzen en aanbieders alternatieve bewaking voorstellen. Denk aan diepere ‘surveillance sharing’ met spotmarkten en aanvullende manipulatietesten. De SEC is op dit vlak tot nu toe terughoudend geweest.
Dat is de praktische drempel die het tempo kan drukken. Een juridische doorbraak alleen is niet genoeg; ook marktbescherming moet aantoonbaar zijn. Dit maakt de tijdlijn voor een XRP-ETF onzeker.
Europa kent al XRP-ETP’s
Op Europese beurzen zijn al jaren beursproducten die XRP volgen. Op SIX Swiss Exchange en Deutsche Börse Xetra noteren meerdere XRP-ETP’s van gespecialiseerde aanbieders. Deze producten volgen de munt één-op-één en worden dagelijks verhandeld.
Het zijn ETP’s, geen UCITS-ETF’s. Ze vallen onder het Europese effectenrecht, een prospectus en het PRIIPs-informatiedocument. Nederlandse beleggers kunnen er via brokers toegang toe krijgen, als die de betreffende beurzen aanbieden.
De nieuwe Europese MiCA-regels richten zich vooral op dienstverleners zoals exchanges en wallets. Bestaande ETP-noteringen op gereguleerde beurzen blijven onder het effecten- en beursregime vallen. De AFM waarschuwt wel al jaren voor de hoge risico’s van crypto-beursproducten.
ETF’s zijn beleggingsfondsen onder strikte fondswetgeving; ETP’s zijn beursgenoteerde producten die een actief één-op-één volgen. In Europa zijn crypto-ETP’s gebruikelijker dan echte UCITS-ETF’s.
Gevolgen voor Nederlandse beleggers
Een Amerikaanse spot-ETF voor XRP zou niet direct op de Nederlandse markt verschijnen, maar het effect kan wel voelbaar zijn. Meer institutionele toegang kan de liquiditeit en prijsvorming van XRP verbeteren. Europese ETP’s en spotbeurzen kunnen dan strakkere spreads laten zien.
Tot die tijd zijn er twee gangbare routes in Nederland: rechtstreeks XRP kopen op Europese exchanges, of een XRP-ETP verhandelen op een beurs als Xetra of SIX via je broker. Let op de verschillen in kosten, bewaring en fiscale behandeling. Een product dat lijkt op een ETF, kan toch andere risico’s dragen.
Belangrijkste risico’s blijven hoog: sterke koersschommelingen, juridische uitkomsten in de zaak rond Ripple, en productrisico’s bij ETP’s (zoals emittent- en bewaarstructuur). Een snellere ETF-goedkeuring is denkbaar nu het kader bestaat, maar allerminst zeker zonder duidelijkheid over toezicht en marktdata.
