BlackRock zag deze week forse verkopen in zijn iShares Bitcoin Trust (IBIT). Beleggers trokken circa $1,29 miljard aan kapitaal uit het fonds. Dat vergroot de verkoopdruk op de BTC prijs op de Amerikaanse markt. De Bitcoin koers reageerde met meer schommelingen doordat liquiditeit dunner werd.
BlackRock-uitstroom drukt Bitcoin koers
De iShares Bitcoin Trust is het grootste Amerikaanse spot-bitcoinfonds van BlackRock. In korte tijd noteerde het fonds een netto-uitstroom van ongeveer $1,29 miljard. Zo’n uitstroom betekent dat beleggers massaal hun ETF-aandelen verkopen. IBIT beheert rechtstreeks bitcoin om de waarde van de cryptomunt te volgen.
Opvallend cijfer: circa $1,29 miljard netto-uitstroom uit BlackRock’s IBIT binnen enkele handelsdagen.
Een ETF is een beursfonds dat een onderliggende waarde volgt en de hele dag verhandelbaar is. Bij grote uitstroom leveren zogeheten ‘authorized participants’ ETF-aandelen in en krijgen daar bitcoin of cash voor terug. Bij in-kind transacties ontvangt de partij bitcoin en kan die vervolgens op de markt verkopen. Dat kan de directe verkoopdruk vergroten, vooral rond de Amerikaanse opening.
De markt reageerde met meer volatiliteit en een dalende risicobereidheid. Handelaren verlegden posities en spreads liepen tijdelijk op. Die dunne orderboeken maken de koers gevoeliger voor grote orders. Daardoor kan de prijs sneller bewegen bij nieuws of macro-economische prikkels.
ETF-verkopen raken BTC-liquiditeit
Liquiditeit is hoe makkelijk je kunt kopen of verkopen zonder de prijs veel te bewegen. Als veel beleggers tegelijk uit een fonds stappen, droogt die liquiditeit vaak op. Marktmakers trekken zich terug of vragen een hogere vergoeding voor risico. Dat vergroot de kans op uitschieters in de koers.
ETF-flows werken via arbitrage terug op de spotmarkt. Arbitrageurs kopen of verkopen de cryptomunt om het fonds weer gelijk te trekken met zijn intrinsieke waarde (de zogeheten NAV). Bij uitstroom ontstaat extra aanbod aan bitcoin bij partijen die redempties afwikkelen. Dat effect is meestal het sterkst tijdens Amerikaanse handelsuren, wanneer het volume piekt.
Niet alle verkopen komen meteen op beurzen terecht. Sommige partijen gebruiken over-the-counter (OTC) kanalen om grote blokken buiten de publieke orderboeken af te wikkelen. Toch voelen ook OTC-transacties de marktomstandigheden via prijsherijking. Het nettoresultaat is vaak een tijdelijk hogere druk op de spotprijs.
Hogere rentes wegen op risicobezit
De recente uitstroom valt samen met blijvend hoge Amerikaanse rentes. Een hogere beleidsrente maakt veilige alternatieven, zoals kortlopende staatsobligaties, aantrekkelijker. Dan bouwen beleggers risicoposities af, waaronder in crypto. Dat kan zich vertalen in verkoopdruk in fondsen en op de spotmarkt.
In Europa begon de ECB in 2024 voorzichtig met renteverlagingen, maar het pad blijft afhankelijk van inflatiecijfers. Een sterke dollar, die vaak samengaat met hogere Amerikaanse rentes, drukt historisch gezien risicovolle beleggingen. Voor de cryptomunt betekent dat vaker verkoopgolven rond macro-data. Denk aan Amerikaanse inflatie- of werkgelegenheidscijfers.
Professionele partijen sturen posities vaak op zulke macromomenten. Voorafgaand aan cijfers neemt de vraag naar bescherming toe en daalt de risicobereidheid. Dat kan ETF-uitstroom versterken, zeker in weken met veel data. De impact is meestal tijdelijk, maar kan scherp zijn.
Bitcoin on-chain blijft gemengd
On-chain data is informatie die direct uit het Bitcoin-netwerk komt, zoals transacties en adressen. Analisten kijken naar uitstromen en instromen van beurzen; meer instroom naar beurzen kan duiden op verkoopbereidheid. Ook het aantal actieve adressen en het transactievolume geven richting aan gebruik en belangstelling. Zulke signalen zijn niet altijd eenduidig en lopen vaak achter op prijsbewegingen.
Derivaten spelen daarnaast een rol. Open interest is de totale waarde van openstaande futures en kan een ‘hefboom’ op de markt zetten. De funding rate is de periodieke vergoeding tussen long en short posities op perpetual futures; extreme standen wijzen op uit balans geraakte posities. Bij plotselinge uitstroom uit een fonds kunnen hefboomposities gedwongen worden af te bouwen, wat de daling versterkt.
Ook het gedrag van miners telt mee. De halving, een gebeurtenis waarbij elke vier jaar de beloning per blok halveert, verlaagt structureel het nieuwe aanbod. In perioden van prijsdruk verkopen sommige miners een deel van hun voorraad om kosten te dekken. Dat kan de markt tijdelijk extra aanbod geven, bovenop fondsgerelateerde verkopen.
Gevolgen voor Europese beleggers
Voor Nederlandse en Europese beleggers zijn Amerikaanse spot-bitcoin ETF’s vaak niet direct verhandelbaar vanwege documentatie-eisen (PRIIPs). Wel zijn er in Europa bitcoin-ETP’s genoteerd op beurzen als Xetra en SIX. Die producten hebben eigen liquiditeit en kunnen anders bewegen dan Amerikaanse fondsen door tijdzoneverschillen. Let op verschillen in kosten, spreads en handelsuren.
MiCA, de Europese crypto-verordening die sinds 2024 gefaseerd ingaat, scherpt het toezicht op dienstverleners aan. In Nederland houden de AFM en DNB toezicht op respectievelijk gedrag en integriteit. Strenger toezicht moet de transparantie rond bewaring en handel verbeteren. Voor beleggers kan dat het operationele risico verlagen, maar marktrisico blijft bestaan.
Bij sterke Amerikaanse ETF-flows kan de Europese markt naschokken laten zien. Newsflow en macrodata uit de VS sturen vaak het wereldwijde sentiment. Wie internationaal handelt, krijgt dus met meerdere marktlagen te maken. Dat maakt liquiditeitskeuze en transactietiming extra belangrijk.
Dit artikel is uitsluitend informatief en vormt geen beleggingsadvies. Investeren in Bitcoin brengt risico’s met zich mee. Raadpleeg een financieel adviseur voor persoonlijk advies.
