Bitcoin (BTC) is hard gedaald tot rond 110.000 dollar na een golf van gedwongen liquidaties op derivatenbeurzen. Grote platforms met veel hefboomhandel, zoals Binance en Bybit, zagen posities massaal sluiten. De verkoopdruk sloeg door naar de spotmarkt op onder meer Coinbase, Kraken en Bitvavo. De klap raakt ook Europese handelaren, al is de hefboom in de EU voor particulieren vaak beperkt.
Hefboomhandel triggert verkoopgolf
De daling begon op de derivatenmarkt, waar veel handelaren met hefboom werken. Bij hefboomhandel leent een trader geld om een grotere positie te openen. Als de koers snel tegen hen in beweegt, zakt de marge en volgt een automatische sluiting. Dat kan een kettingreactie veroorzaken die de prijs verder naar beneden duwt.
Door de snelheid van deze beweging komen limietorders in het orderboek vaak te laat. Marktorders en nooduitstappen versterken dan de neerwaartse druk. Hierdoor kunnen plotselinge “wicks” ontstaan: snelle dalingen die net zo snel weer deels herstellen.
Dit patroon zien we vooral bij BTC en vervolgens bij andere digitale assets. Omdat Bitcoin het grootste handelsvolume heeft, bepaalt die beweging vaak het ritme van de rest van de markt. De liquiditeiten in altcoins zijn dunner, waardoor schokken daar nog heftiger kunnen uitpakken.
Beurzen liquideren posities automatisch
Platforms als Binance, OKX en Bybit sluiten hefboomposities automatisch zodra de onderhoudsmarge te laag wordt. Dat gaat op basis van een referentieprijs die manipulatie moet voorkomen. Als veel posities tegelijk de drempel raken, ontstaat een cascade van verkooporders.
Een liquidatie is het automatisch sluiten van een hefboompositie door de beurs wanneer de borg (marge) onvoldoende is geworden om verdere verliezen te dekken.
Dit proces beschermt de beurs tegen verliezen, maar vergroot kortdurend de volatiliteit. Market makers trekken soms liquiditeit terug bij extreme bewegingen. Daardoor lopen spreads op en wordt uitstappen voor beleggers duurder.
Derivaten drukken spotprijzen mee
Hoewel liquidaties op de derivatenmarkt ontstaan, voelen spotbeurzen de nasleep direct. Grote verkopen duwen de prijs die ook op spotplatforms als Coinbase, Kraken en Bitvavo wordt gebruikt voor waardering. Arbitrage zorgt er vervolgens voor dat prijzen tussen beurzen weer naar elkaar toe trekken.
In zo’n fase verschuift volume tijdelijk van altcoins naar BTC en stablecoins. Handelaren verkleinen risico’s door posities te vereenvoudigen. Dat maakt orderboeken in kleinere munten extra gevoelig voor uitschieters.
Bij sterke dalingen verhogen beurzen soms hun risicoparameters, zoals marginvereisten of tick sizes. Dit is bedoeld om de markt ordelijk te houden, maar het kan uitstappen nog lastiger maken. Voor korte tijd kan de markt dan minder diep en minder efficiënt aanvoelen.
- Grote derivatenplatforms: Binance, OKX, Bybit, Deribit
- Grote spotbeurzen: Coinbase, Kraken, Bitvavo
EU-regels temperen hefboomrisico
Voor Nederlandse en Europese particulieren is de blootstelling aan hoge hefboom kleiner. Veel EU-gereguleerde platforms bieden geen of beperkte crypto-derivaten aan retail, mede door toezicht van AFM en andere Europese toezichthouders. Daardoor komen hier minder automatische liquidaties voor bij particulieren.
Toch werken prijsbewegingen wereldwijd door. Als offshore beurzen massaal posities sluiten, zakt de globale referentieprijs mee. Spotplatforms in Europa volgen die prijs, waardoor ook hier een scherpe daling zichtbaar is.
Voor professionele partijen die wel derivaten in de EU verhandelen gelden hogere eisen voor risicobeheer en rapportage. Dat kan de snelheid van een cascade remmen, maar niet volledig wegnemen. De internationale koppeling van prijzen blijft de doorslaggevende factor.
Volatiliteit blijft verhoogd
Na een liquidatiegolf blijft de markt vaak even onrustig. Sommige handelaren bouwen posities opnieuw op, andere verkleinen juist risico. Dit zorgt voor schokkerige bewegingen en wisselende spreads.
Ook de vraag naar stablecoins kan tijdelijk stijgen wanneer handelaren in dollars of euro’s willen schuilen. Dat verplaatst liquiditeit weg van risicovolle tokens. Pas wanneer orderboeken weer dieper zijn, normaliseren de bewegingen meestal.
De recente daling tot rond 110.000 dollar onderstreept vooral hoe snel hefboomposities de richting kunnen bepalen. Zolang hefboomposities groot blijven, kan een kleine schok snel uitgroeien tot een brede verkoopgolf.
