De centrale bank van India wil de digitale valuta’s van BRICS-landen aan elkaar koppelen. Het voorstel moet grensoverschrijdende betalingen sneller en goedkoper maken. Het plan richt zich op centrale bank digitale valuta’s (CBDC’s), niet op crypto zoals Bitcoin of altcoins. De inzet is minder afhankelijkheid van bestaande betaalrails en tussenbanken.
BRICS zoekt eigen rail
De Reserve Bank of India presenteert een aanpak waarbij CBDC-systemen van BRICS-landen met elkaar praten. Zo kan geld direct van centrale bank naar centrale bank gaan. Dit kan transacties versnellen en kosten verlagen.
Nu lopen veel internationale betalingen via correspondentbanken en berichtenstandaarden zoals SWIFT. Dat zorgt vaak voor vertraging en onduidelijke kosten. Een BRICS-rail zou die tussenstappen beperken.
Het voorstel mikt op betalingen in lokale valuta met directe afwikkeling. Dat verkleint wisselkoersrisico’s voor handelaren. Het vraagt wel om afspraken over wisselkoersen en liquiditeit.
Koppeling vraagt gedeelde standaarden
Zonder gedeelde regels werkt koppeling niet. Landen moeten technische eisen afstemmen, zoals berichtenformaten en identiteitscontrole. Ook moeten ze het eens worden over toezicht en data-uitwisseling.
Een CBDC is digitaal geld dat wordt uitgegeven door een centrale bank. Het is geen crypto, maar een digitale vorm van publiek geld met wettelijke status.
Projecten van de Bank for International Settlements lieten al zien dat multi-CBDC-corridors haalbaar zijn. Maar schaal is lastig zonder heldere governance. Denk aan wie fouten herstelt en wie toezicht houdt bij grensoverschrijdende transacties.
Er zijn twee smaken CBDC: voor groothandel en voor burgers. Groothandel is voor banken en grote instellingen. Voor retail gelden strengere eisen rond privacy, limieten en bescherming van consumenten.
Europese blik op CBDC-koppels
Europa werkt aan een digitale euro onder leiding van de ECB. De Nederlandsche Bank zit in dat traject en testte al onderdelen. De vraag is hoe een Europese CBDC later kan koppelen met systemen van BRICS-landen.
MiCA regelt crypto en stablecoins in de EU, maar niet CBDC’s. Voor CBDC’s vallen privacy, sancties en anti-witwasregels onder andere wetten. Toezichthouders zoals DNB en AFM letten vooral op toegang, risico’s en consumentbescherming.
Voor Europa is koppeling alleen zinvol met strakke waarborgen. Belangrijke randvoorwaarden zijn onder meer:
- Gedeelde technische standaarden en testprotocollen
- Heldere juridische afspraken over aansprakelijkheid
- Harde anti-witwas- en sanctiekaders
- Transparante regels voor data en privacy
Impact op banken en crypto-markt
Als CBDC-rails tussen blokken werken, verandert ook het werk van banken. Liquidity management en FX-afwikkeling kunnen verschuiven naar realtime processen. Dat maakt systemen sneller, maar ook gevoeliger voor storingen.
Crypto-exchanges zoals Binance, Coinbase en Bitvavo zouden mogelijk nieuwe on- en offramps zien, als wetgeving dit toelaat. Dat kan de rol van stablecoins veranderen in internationale handel. Toch blijft dit afhankelijk van vergunningen en lokale regels.
Voor bedrijven kan een directe CBDC-betaling voorspelbaarder worden dan een internationale overboeking nu. Maar integratie in ERP-systemen en compliance is veel werk. Ook worden kosten en servicelevels pas duidelijk na pilots.
Risico’s en geopolitiek spelen mee
Een BRICS-rail kan geopolitieke gevolgen hebben. Minder afhankelijkheid van bestaande netwerken kan leiden tot fragmentatie. Dat vergroot complexiteit voor Europese banken en betaaldienstverleners.
Sanctienaleving en screening zijn cruciaal. Zonder gezamenlijke standaarden kan misbruik ontstaan. Toezichthouders in de EU zullen hier scherp op sturen.
Cyberrisico en operationeel risico nemen toe bij 24/7-afwikkeling. Back-up, noodprocedures en auditsporen moeten op orde zijn. Zonder die basis blijft grootschalige uitrol onwaarschijnlijk.
In het Indiase voorstel staat de richting, niet de einddatum. Eerst volgen waarschijnlijk tests met kleine volumes en beperkte corridors. De uitkomsten bepalen of koppeling tussen CBDC’s op grote schaal haalbaar is.
