Grote banken in de VS en Europa testen nieuwe hulpmiddelen voor digitale assets, terwijl hun lobbyclubs strenge regels voor crypto bepleiten. Het gaat om pilots met tokenisatie, digitale obligaties en eigen betaaltokens. Tegelijk vragen banken om beperkingen voor vrij verhandelbare stablecoins en DeFi-diensten. Die tweesprong zet druk op toezichthouders in Brussel en Washington, én op crypto-exchanges als Binance, Coinbase en Europese spelers.
Banken bouwen, remmen open crypto
Banken ontwikkelen intern oplossingen op een keten van blokken voor snellere afwikkeling en minder kosten. Ze kiezen daarbij vaak voor besloten netwerken met bekende tegenpartijen en strenge controles. Dat past bij eisen rond klantonderzoek en kapitaalregels. In het publieke debat vragen dezelfde banken intussen om stevige grenzen aan open crypto.
De kern is controle en voorspelbaarheid. Besloten netwerken geven banken grip op wie meedoet en op de risico’s in de keten. Open netwerken zoals Ethereum (ETH) of Bitcoin (BTC) zijn lastiger te beheersen en kennen prijs- en smartcontractrisico’s. Daarom schuiven banken pilots naar voren, maar zetten ze remmen op vrij toegankelijke crypto-diensten.
Voor toezichthouders is die dubbele lijn aantrekkelijk én ingewikkeld. Innovatie vermindert frictie in betalingen en kapitaalmarkten. Maar publieke crypto brengt risico’s voor consumenten en stabiliteit. De vraag is hoe regels innovatie mogelijk maken zonder gaten in het toezicht.
Pilots met tokenisatie bij grootbanken
Meerdere grote namen draaien al concrete pilots. Die richten zich vooral op tokenisatie: het digitaal vastleggen van bestaande bezittingen als verhandelbare tokens. Ook testen ze eigen betaaloplossingen voor groothandel en treasury. En ze bieden bewaaroplossingen voor digitale assets aan institutionele klanten.
- JPMorgan: Onyx en JPM Coin voor wholesale-betalingen en intraday-financiering.
- HSBC: Orion-platform voor digitale obligaties en tokenisatie van edelmetalen.
- Citi: Citi Token Services voor cashmanagement en handelsfinanciering.
- Societe Generale (SG Forge): EURCV, een euro-stablecoin voor zakelijke cliënten.
- Deutsche Bank: samenwerking met custodians voor bewaar- en tokenisatiediensten.
Deze projecten draaien vooral in gesloten omgevingen. Ze richten zich op bekende klanten, zoals grote bedrijven en fondsbeheerders. Daardoor zijn risico’s en aansprakelijkheid beter te verdelen. Voor particuliere beleggers zijn deze netwerken meestal niet direct toegankelijk.
Open integraties met publieke blockchains blijven schaars. Waar die wel voorkomen, zijn ze vaak beperkt tot uitgevers met strikte KYC en whitelist-toegang. Dat beschermt tegen witwasrisico’s, maar belemmert vrije uitwisseling met DeFi-apps en retailwallets.
Lobby tegen vrije stablecoins
Banken en hun brancheverenigingen vragen om harde regels voor niet‑bank stablecoins. Hun zorgen gaan over run-risico’s, reservedeals en marktintegriteit. Ook willen ze gelijke eisen voor crypto-bedrijven en bankproducten die vergelijkbare functies vervullen. Zo ontstaat een gelijk speelveld, stellen zij.
In de EU vallen stablecoins sinds 2024 onder MiCA met eisen aan reserves, openbaarmaking en operationeel risico. In de praktijk kan dit de groei van wereldwijde stablecoins in Europa afremmen. Banken onderschrijven die lijn, maar promoten tegelijk eigen tokens of tokenized deposits, met bestaande banktoezicht als basis. Zo blijft geld binnen het bankdomein.
Voor crypto-exchanges betekent dit strengere listing- en rapportplichten. Diensten als staking of renteproducten komen onder druk als ze op bankproducten lijken. Dat is zichtbaar bij grote platforms als Binance en Coinbase, en raakt ook Europese spelers die onder MiCA-vergunningen gaan vallen.
Europese regels bepalen de ruimte
MiCA geldt stapsgewijs: regels voor stablecoins sinds eind juni 2024; regels voor andere cryptodiensten sinds eind december 2024. Nationale toezichthouders, in Nederland de AFM en DNB, voeren die normen uit. Dat vergroot de zekerheid voor aanbieders en gebruikers van Bitcoin, Ethereum en stablecoins in Europa.
Banken vallen al onder streng kapitaal- en liquiditeitstoezicht. Hun tokenisatieprojecten sluiten daar op aan. Daardoor kunnen zij sneller met institutionele producten de markt op dan crypto-native partijen. De keerzijde is dat interoperabiliteit met publieke netwerken beperkt blijft.
Voor Nederland betekent dit een ordelijk maar gescheiden markt. Aan de ene kant bankgedreven tokenisatie en digitale obligaties. Aan de andere kant open crypto via gereguleerde exchanges zoals Bitvavo en Coinbase. Koppeling tussen die werelden zal vooral via zakelijke kanalen lopen, niet via retailwallets.
Tokenisatie is het omzetten van een bestaand bezit, zoals een obligatie of een eurotegoed, naar een digitaal token op een keten van blokken. De uitgever kan daarin vastleggen wie het token mag bezitten en welke rechten eraan hangen.
Wat dit vraagt van beleggers
Particuliere gebruikers zien vooral meer regels en selectie bij exchanges en wallets. Niet elk token of elke stablecoin blijft in de EU beschikbaar. Kosten en identificatie-eisen kunnen toenemen. Daar staat betere transparantie en aansprakelijkheid tegenover.
Let op het verschil tussen banktokens en publieke crypto. Banktokens zijn vaak alleen bruikbaar binnen een besloten netwerk en niet vrij overdraagbaar. Publieke crypto is open, maar volatiel en gevoelig voor technische risico’s. Keuze voor een dienst of munt hangt af van doel en risicobereidheid.
Voor bedrijven kan bankgedreven tokenisatie juist voordelen brengen. Snellere afwikkeling, minder tegenpartijrisico en betere rapportage. Voor consumenten blijft de meerwaarde voorlopig beperkt, zolang banknetwerken gesloten blijven en niet koppelen met open DeFi of standaard retailwallets.
De spanning blijft dus: banken versnellen innovatie binnen de poort, terwijl ze de poort voor open crypto smaller maken.
